Peyva Rojê — وشەی ڕۆژ
هەموو ڕۆژێک وشەیەکی کوردی فێربە
یاری بکە- Çavئەندامی بینینە، لە سەردایە، کە ڕێگە بە هەستکردن بە ڕووناکی و وێنەکان دەدات.چاو
- Ezîzکەسێک کە زۆر خۆشەویستە یان ڕێزی لێ دەگیرێت؛ بەنرخ و ئازیز.عەزیز
- Ocaxشوێنێکە بۆ داگیرساندنی ئاگر لە ماڵدا، کە خێزان لە دەوری کۆدەبێتەوە؛ هەروەها بە مانا مەجازیی خێزان بەکاردێت.ئۆجاق
- Diyarîشتێکە کە بە خۆبەخشی و بێ بەرامبەر دەدرێتە کەسێک، زۆرجار وەک نیشانەی خۆشەویستی.دیاری
- Bîranînبیرکردنهوه له ڕووداوهکانی ڕابردوو یان ئهزموونهکان؛ ساتێکی نرخدار یان یادگارێک.بیرهوهری
- Dilxweşھەستکردن بە دڵخۆشی، شادی یان ڕەزامەندی.دڵخۆش
- Mîrateئەو شتانەی کە لە نەوەکانی پێشووترەوە بۆمان ماوەتەوە، وەک کەلتوور و مێژوو و دابونەریت.میرات
- Dilgermîھەستێکی دڵسۆزانە و گەرمە کە مرۆڤ پێی پێشوازی لە کەسانی تر دەکات، بەتایبەتی لە میوانداریدا.دڵگەرمی
- Hêvîھەستێکی چاوەڕوانی و ویستی شتێکی ئەرێنی کە ڕووبدات.ھیوا
- Kenکردار یان دەنگی پێکەنین؛ دەربڕینی خۆشی، شادمانی یان دڵخۆشی.پێکەنین
- Comerdîسیفەتی کەسێکی بەخشندە، دڵفراوان و ئامادەیی بەخشین یان هاوبەشیکردن.جۆمەردی
- Hevaltîپەیوەندی هاوڕێیەتی، هاودەمێتی یان دۆستایەتی نێوان خەڵک.هاوڕێیەتی
- Mêvanperwerîکرداری بە گەرمی پێشوازیکردن و بە دڵفراوانی میوانداری کردن، بەهایەکی کولتووری بەهێز و بەنرخە.مێوانپهروهری
- Şîretوتەیەک یان ڕێنماییەک کە دەدرێت بە کەسێک بۆ یارمەتیدانی لە بڕیاردان یان باشترکردنی.شيرەت
- Hêminحاڵەتێکی بێدەنگ، ئارام و لەسەرخۆیە، کەسێک یان کەشێک بێ کێشە و دڵنیابێت.هێمن
- Dengهەست یان تێگەیشتنی بیستن؛ شتێک کە بە گوێ دەبیسترێت. هەروەها دەتوانێت دەنگی مرۆڤ بێت.دەنگ
- Hezkirinکرداری خۆشویستن، سۆز، دڵگەرمی یان خۆشەویستی گشتی بۆ کەسێک یان شتێک.خۆشەویستی
- Warوڵات یان شوێنی خۆشەویست کە تێیدا دەژیت؛ ناوچەیەک کە کەسێک هەستی خاوەندارێتی پێی دەکات.وڵات
- Zivistanساردترین وەرزی ساڵە، دەکەوێتە نێوان پاییز و بەهار، زۆرجار بە بەفر و پلەی گەرمی نزم ناسراوە.زستان
- Paqijîدۆخی دوورکەوتنەوە لە پیسی و قڕێژی.خاوێنی
- Pêkenokچیرۆکێکی کورت و خۆش کە خەڵک پێی پێبکەنن.پێکەنۆک
- Sofrêقوماشێکە لەسەر زەوی یان مێز ڕادەخرێت بۆ خواردن، هێمای کۆبوونەوە و میواندارییە.سفره
- Havînگەرمترین وەرزی ساڵە، بە گشتی لە نیوەگۆی باکووردا لە مانگی حوزەیرانەوە تا ئاب، بە ڕۆژانی درێژ و خۆرەتاوی ناسراوە.هاوین
- Stêrkتەنێکی سروشتی ڕووناککەرەوەیە کە بە شەو لە ئاسماندا دەبینرێت، زۆرجار پەیوەستە بە ڕووناکی، هیوا یان ڕێنمایی.ئەستێرە
- Bextewarîھەستێکی قووڵی شادی، خۆشی و بەختی باش لە ژیاندا.بەختەوەری
- Qedirنرخ، گرانبەهایی و ڕێزی کە بە کەسێک یان شتێک دەدرێت.قەدر
- Xwînşîrînکەسێک کە دڵخۆشکەر، خۆشەویست و شیرینە، زۆرجار خاوەنی کەسایەتییەکی خۆش و سەرنجڕاکێشە.خوێنشیرین
- Bêhnfirehîتوانای سهبر و ئارامگرتن له کاتی رووبهڕووبوونهوهی سهختی یان چاوهڕوانی.پشوودرێژی
- Nermîتایبەتمەندی شتێک کە نەرم بێت یان نەرمی؛ باری ناسکی و نەرمی.نەرمی
- Kêfھەستێکی خۆشی و شادمانییە کە مرۆڤ لە شتێک یان چالاکییەک وەری دەگرێت.کەیف
- Spasهەستێک یان دەربڕینێک بۆ سوپاسگوزاری و پێزانین.سوپاس
- Çêjتامی خۆش و چێژی خواردن و خواردنەوە، یان خۆشی و چێژوەرگرتنی گشتی لە ئەزموونێک.چێژ
- Xêrhatinوشەیەک یان کردارێک بۆ پێشوازیکردنی گەرم لە کەسێک کاتێک دەگات، بە واتای بەخێرهاتن و نیازپاکی دێت.بەخێرهاتن
- Çîrokگێڕانەوەی ڕووداوێک یان بەسەرهاتێک، یان چیرۆکێکی خەیاڵی، زۆرجار بە زارەکی دەگێڕدرێتەوە.چیرۆک
- Zimanسیستەمی پەیوەندیکردن کە لە وشە پێک دێت و لەلایەن کۆمەڵگایەکەوە بەکاردێت.زمان
- Biratîپەیوەندیی بەهێز و دۆستایەتی نێوان خەڵک، بەتایبەتی وەک برا؛ هەستەکانی یەکگرتن و پشتگیری.برایەتی
- Kevneşopîداب و نەریت یان بیروباوەڕێکی کۆن کە لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر دەگوازرێتەوە و میراتی کلتوورییە.نەریت
- Baranدابارینی دڵۆپەکانی ئاو لە هەورەکانەوە؛ زۆرجار پەیوەستە بە گەشەکردن و نوێبوونەوە.باران
- Helbestکارێکی ئەدەبییە کە بیروڕا یان ھەستەکان بە شێوەی شیعر، زۆرجار بە کێش و قافییەوە دەردەبڕێت.ھەڵبەست
- Cejnڕۆژێکی پیرۆزی خۆشی و شادییە، کە پەیوەندی بە بۆنەیەکی ئایینی یان کلتوورییەوە هەیە و بە ئاهەنگگێڕان دەگوزەرێت.جەژن
- Xwezîئارەزوو یان هیوا بۆ ئەوەی شتێک ڕووبدات یان ڕووی دابێت؛ دەربڕینێک وەک "خۆزگە" یان "هیوادارم".خۆزگە
- Xemlکارێکی ڕازاندنەوە یان جوانکردنی شتێک؛ جوانی یان ڕازاندنەوە، زۆرجار سروشتی یان نەریتی.خەمڵ
- Şevbuhêrkکۆبوونەوەیەکی ئێواران، زۆرجار نافەرمی، بۆ کۆمەڵایەتیبوون، چیرۆکگوتن یان کات بەسەربردن لەنێوان هاوڕێ و خێزاندا.شەوبێری
- Germîگەرمبوون؛ حاڵەتی گەرمبوون، چ لە ڕووی جەستەییەوە و چ لە ڕووی سۆزدارییەوە، زۆرجار ئاماژەیە بۆ ئاسوودەیی یان میوانداری.گەرمی
- Çiyaبەرزاییەکی سروشتی گەورەی ڕووی زەوی کە بە شێوەیەکی لەناکاو لە دەوروبەری بەرز دەبێتەوە؛ شێوەیەکی دیاری زەوی.چیا
- Zozanشوێنێکی بەرز لە شاخدا کە لە هاویندا مەڕ و ماڵات تێیدا بەخێو دەکرێن.زۆزان
- Baxçeشوێنێکە لە تەنیشت ماڵ کە بۆ چاندنی ڕووەک یان بۆ حەوانەوە بەکاردێت.باخچە
- Silavوشەیەکی باوە بۆ سڵاوکردنی کەسێک، 'ڕۆژباش' یان 'ئاشتی' و نیازپاکی دەردەبڕێت.سڵاو
- Nanخواردنێکی سەرەکییە کە لە ئارد و ئاو و هەوێن دروست دەکرێت و لە فڕن دەبرژێت. زۆرجار هێمای بژێوی و ژیانە.نان
- Bawerîههستێکه که مرۆڤ به کهسێک یان شتێک باوهڕ دهکات و لێی هیوا دهکات که ڕاست و جێی متمانه بێت.باوهڕی
- Civatکۆمەڵێک خەڵک پێکەوە بۆ بۆنەیەکی کۆمەڵایەتی، کۆبوونەوە یان مەبەستێکی کۆمەڵایەتی.جڤات
- Hêlînپێکهاتەیەک کە باڵندە یان ئاژەڵەکانی تر بۆ هێلکەدانان و بەخێوکردنی بێچووەکانیان دروستی دەکەن؛ شوێنێکی گەرم و ئارام.هێلانە
- Keremنیگەرانی و میهرەبانی، بەخشندەیی، یان میوانداری. زۆرجار لە داواکاری یان بانگهێشتی ڕێزداری بەکاردێت.کەرەم
- Perperokجۆرێک مێرووی جوانە کە باڵەکانی ڕەنگاوڕەنگن و بەسەر گوڵەکاندا دەفڕێت.پەپوولە
- Gotûbêjقسەکردن یان ئاڵوگۆڕی بیروڕا لە نێوان دوو یان زیاتر کەسدا؛ وتووێژ یان گفتوگۆ.گفتوگۆ
- Pêşwazîکرداری پێشوازیکردن لە میوان یان سەردانکەران بە گەرمی و میوانداری.پێشوازی
- Rêzنرخ و بەهایەک کە مرۆڤ بە کەسێک یان شتێک دەدات، حورمەت و قەدرگرتن.ڕێز
- Dilovanکەسێک کە دڵنەرمە، بەزەیی و میهرەبانی بە خەڵک و زیندەوەران دەبەخشێت.دڵۆڤان
- Pîrozوشەیەک بۆ پیرۆزکردن، هیوای چاکە خواستن، یان ئاماژەدان بە شتێکی پیرۆز یان سەرکەوتوو.پیرۆز
- Şîrînتامەکەی شیرینە؛ هەروەها کەسێک میهرەبان، جوان یان دەنگێکی خۆشە.شیرین
- Qencîڕهوشتێکی باش یان کردهوهیهکی یارمهتیدهر و میهرهبانی.چاکه
- Ahengڕێککەوتن، ئاواز، یان کۆبوونەوەیەکی جەژن و ئاهەنگە کە زۆرجار مۆسیقا و خۆشی تێدایە.ئاهەنگ
- Cîranکەسێک کە لە تەنیشتت یان زۆر نزیکت دەژی؛ ئەندامێکی کۆمەڵگەی ناوچەیی.جیران
- Dilpakکەسێک کە دڵی پاک بێت، ڕاستگۆ و بێگەرد بێت.دڵپاک
- Şahîخۆشی و ئاهەنگ و کۆبوونەوەیەک کە خەڵک پێکەوە دڵخۆش دەبن.شایی
- Dîlanسهمایهکی کوردیی کۆن و نهریتییه، زۆرجار له ئاههنگ و کۆبوونهوهکاندا به شێوهی بازنهیی ئهنجام دهدرێت.ههڵپهڕکێ
- Jiyanحاڵەتی زیندووبوون؛ بوونی کەسێک یان زیندەوەرێک.ژیان
- Ciwanîخاسیەتی جوان یان سەرنجڕاکێش بوون، بەتایبەتی لەگەڵ گەنجی و سادەییدا.جوانی
- Malbatکۆمەڵێک خەڵک کە بە خوێن یان هاوسەرگیری یان وەرگرتن پێکەوە بەستراونەتەوە، بەزۆری دایک و باوک و منداڵەکانیان.ماڵبات
- Rûkenکەسێک کە ڕووی هەمیشە بە گەش و خۆشی بێت، دڵخۆش و شادە، بە پێکەنین و گەشبینە.ڕووخۆش
- Mîhrîbanکەسێک کە دڵنەرم و میهرەبانە، بە سۆز و گەرمییەوە مامەڵە لەگەڵ خەڵک دەکات.میهرەبان
- Gulگوڵێکی جوان و زۆرجار بۆنخۆشە، بە تایبەتی گوڵاڵە، کە بە گەڵا و دڕکەکانی ناسراوە.گوڵ
- Aşitîبارودۆخێکی ئارامی، دوور لە شڵەژان، و نەبوونی ململانی یان شەڕ.ئاشتی
- Dengbêjدەنگبێژ هونەرمەندێکی کوردیی نەریتییە کە بەبێ ئامێری مۆسیقا، بەیت و گۆرانی و داستانە فۆلکلۆرییەکان دەپارێزێت و دەیانخوێنێتەوە.دەنگبێژ
- Xweşîهەستێکی خۆشی، شادمانی، بەختەوەری یان دڵخۆشی؛ بارێکی خۆش و دڵفراوان.خۆشی
- Çayخواردنەوەیەکی گەرمە کە لە گەڵا وشککراوەکانی رووەکی چا لە ئاوی گەرمدا دروست دەکرێت، زۆرجار لە میوانداریدا پێشکەش دەکرێت.چای
- Payîzوەرزی نێوان هاوین و زستان، کە گەڵا دەوەرێت و کەشوهەوا سارد دەبێت.پاییز
- Bêrîهەستێکی قووڵی بێری یان حەسرەت بۆ کەسێک یان شتێک کە ئامادە نییە؛ زۆر بیرکردن.بێری
- Xewnوێنە، بیرۆکە، هەست و سۆزەکان کە بە بێ ویست لە مێشکدا دروست دەبن لە کاتی خەودا.خەون
- Stranبەرهەمێکی مۆسیقییە کە بە دەنگ یان بە ئامێر دەژەنرێت، زۆرجار هۆنراوەی هەیە و دەوترێت.گۆرانی
- Aramîدۆخێکی بێدەنگ و ئارام، دوور لە شڵەژان و ئاژاوە.ئارامی
- Biharوەرزی ساڵ لە نێوان زستان و هاویندا، کە کەشوهەوا گەرم دەبێت و ڕووەکی نوێ گەشە دەکات.بەهار
- Ronahîتیشک و گەشاوەیی کە شتەکان ڕووناک دەکاتەوە و وا دەکات بتوانین بیانبینین.ڕووناکی
- Bişirînدەربڕینێکی ڕوخسار کە خۆشی، دڵخۆشی یان دۆستایەتی پیشان دەدات.زەردەخەنە
- Kulîlkڕووەکێکی جوانە کە بە گەڵا ڕەنگینەکانی و بۆنە خۆشەکەی ناسراوە، زۆرجار وەک دیاری دەدرێت.گوڵ
- Bîranînتوانای مێشک بۆ ھەڵگرتن و بیرھێنانەوەی زانیاری و ڕووداوەکانی ڕابردوو.بیرهوهری
- Dostکەسێک کە پەیوەندییەکی خۆشەویستی و متمانەی هاوبەشی لەگەڵدا هەیە، هاوڕێ یان دۆست.دۆست
- Diyarîشتێک کە بەبێ پارە وەک نیشانەی خۆشەویستی یان سوپاسگوزاری دەدرێت.دیاری
- Malشوێنێک کە مرۆڤ تێیدا دەژی، بەتایبەتی لەگەڵ خێزانەکەی؛ نشینگەیەک یان ماڵێک.ماڵ
- Hêvîھەست یان ویستی ئەوەی کە شتێکی باش ڕوودەدات یان بەدەست دێت.ھیوا
- Evînهەستێکی قووڵی خۆشەویستی، دڵسۆزییەکی بەهێز یان پەیوەندییەکی کەسی، ئارەزوویەکی پڕ سۆز.خۆشەویستی
- Kenکردار یان دەنگی پێکەنین؛ دەربڕینێکە بۆ خۆشی یان دڵخۆشی.پێکەنین
- Dilgermîگەرمیی، دڵسۆزی یان خۆشەویستییەکی ڕاستەقینە بەرامبەر بە خەڵک، بە تایبەت لە پێشوازیکردندا.دڵگەرمی
- Şadîهەستێکی خۆشی و دڵخۆشییەکی گەورە; شادمانی.شادى
- Mêvanperwerîڕەفتار و هەڵوێستی گەرم و بەخشندە بۆ پێشوازیکردن و خزمەتکردنی میوان، بەهایەکی کولتووری بەنرخ.میوانداری
- Hevaltîحاڵەتی هاوڕێبوون یان هاوبەشیکردن؛ پەیوەندییەکی خۆشەویستی و پشتگیری هاوبەش.هاوڕێیەتی