Skip to main content
Log in

پۆشاکی نەریتیی کوردی: کراس و فستان، شال و شەپک

Memuzin Team · · 5 min read

پۆشاکی نەریتیی کوردی: کراس و فستان، شال و شەپک

پۆشاکی نەریتیی کوردی بریتییە لە کراس و فستان بۆ ژنان و جلی وەک شال و شەپک یان ڕانک و چۆغە بۆ پیاوان. ئەم جلوبەرگانە لە بۆنە گۆرەکاندا وەک زەماوەند و Newroz دەپۆشرێن، خاوەنی قوماشی تایبەت، بڕینی ناوچەیی، و پێنەبەندێکی چنراون کە پێی دەوترێت پشتێن.

خاڵە سەرەکییەکان

  • ژنان کراس و فستان دەپۆشن، کە ژێرکراسێکی درێژ لەگەڵ فستانێکی سەرەوەی خەمڵێندراو تێکەڵ دەکات.
  • پیاوان جلی چنراوی دووراو دەپۆشن: شال و شەپک لە بهدینان و هەکاری، یان ڕانک و چۆغە لە ناوچە سورانییەکاندا.
  • پشتێنەی قوماش، کە بە پشتێن ناسراوە، پانتۆڵی پیاوان قایم دەکات و پێکهاتەیەکی کرداریی پێدەبەخشێت.
  • میوانان و هاوبەشەکان هان دەدرێن کە پۆشاکی نەریتی لە زەماوەندی کوردی و ئاهەنگەکانی Newrozدا بپۆشن.

پۆشاکی ژنان: کراس و فستان

پۆشاکی ژنان لە کوردستان بە ڕەنگی گەش، قوماشی سەریەکخراو، و دروومانی ئاڵۆز دەناسرێتەوە. ناوۆکی ئەم جلوبەرگە لە دوو بەشی سەرەکی پێکهاتووە: کراس و فستان. کراس ژێرکراسێکی سووک و درێژە، بە گشتی لە قوماشی نەرم دروستکراوە. قۆڵی درێژی هەیە کە بە درێژکراوەیەکی بەرز کۆتایی دێت کە پێی دەوترێت خفتان یان شەلتەک. ئەم قۆڵە درێژانە لە کاتی ئاهەنگەکاندا لە دەوری مەچەک دەئاڵێندرێن یان لە پشتەوە پێکەوە دەبەسترێنەوە.

لە سەربەری کراس، ژنان فستان دەپۆشن، کە فستانێکی سەرەوەی خەمڵێندراوە. فستان زۆرجار لە مەخمەری گرانبەها، ئاوریشم، یان قوماشی زۆر مۆڕەدار دروست دەکرێت. بەپێی ناوچەکە، ژنان ئێلەکێکی کورتی مەخمەر (ئێلەک) یان کەواک درێژ (کورتک) لەسەر فستانەکە دەپۆشن. قایشێکی فلزی یان درووماندراو (کەمەر) لە کەمەر دەبەسترێت. شێوازەکان لە پارێزگایەکەوە بۆ پارێزگایەکی تر جیاوازن؛ بۆ نموونە، فستان لە ناوچەکانی ورمێ و وان زۆرجار داوی زێڕینی قورستریان تێدایە، لە کاتێکدا پۆشاک لە سلێمانی سەرنج دەخاتە سەر توێژاڵی ئاوریشمی سووکتر.

جلی پیاوان: شال و شەپک و ڕانک و چۆغە

پۆشاکی پیاوان ڕێکخراوە، کردارییە، و لە قوماشی چنراوی بەهێزی خوری یان لۆکە میدوورێت. لە ناوچەکانی باکوور وەک بهدینان و هەکاری، پیاوان شال و شەپک دەپۆشن. ئەم جلە لە پانتۆڵێکی بەربڵاو (شال) کە لە گۆزینگدا تەسک دەبێتەوە و کەوایەکی کورتی گونجاو (شەپک) کە لەسەر شەڕوالێکی سادە دەپۆشرێت، پێکهاتووە.

لە ناوچە سورانییەکاندا وەک هەولێر، سلێمانی، و هەورامان، پیاوان ڕانک و چۆغە دەپۆشن. سەرباری ئەوەی لە ڕووانگەدا لە شال و شەپک دەچێت، ڕانک (پانتۆڵ) و چۆغە (کەوا) خاوەنی دوورینی ناوچەیی تایبەتن، وەک قۆڵپکردنی تایبەت لەسەر ڕان و یەخەی خڕی کەواکە. هەردوو شێوازەکە لە کەمەردا بە پشتێن پێکەوە دەبەسترێنەوە، کە پشتێنەیەکی قوماشی درێژە بە توندی لە دەوری ناوەڕاست دەئاڵێندرێت. پشتێنەکە پشتی خوارەوە دەپارێزێت و پانتۆڵەکە قایم دەکات لە کاتی کاتژمێرە درێژەکانی ڕێکردن یان هەڵپەرکێدا.

کەی پۆشاکی نەریتی دەپۆشرێت؟

پۆشاکی نەریتی بەشێکی دانەبڕاوە لە کۆبوونەوە ڕەوشتییەکان. دوو بۆنەی سەرەکی بۆ پۆشینی ئەم جلوبەرگانە زەماوەند و Newrozن (ساری نوێی کوردی کە لە ئاداردا پیرۆز دەکرێت). لە ئاهەنگەکاندا، بەشداربووان دەچنە ڕیزەوە بۆ ئاهەنگگێڕانی سەما نەریتییەکە، گۆوەند. تەنورە پانەکانی فستان و پێکهاتەی پشتێن هاوسەنگی و جووڵە دەبەخشنە سەماکاران.

ئەگەر بەشداری ئاهەنگێک دەکەیت، گەڕان لە ڕەوشتەکانی زەماوەندی کوردی یاریدەدەر دەبێت بۆ تێگەیشتن لە ڕێڕەوی ئێوارەکە. بە هەمان شێوە، بەشداریکردن لە ئاهەنگەکانی بەهاری Newroz دەرفەتێکی گەورە دەڕەخسێنێت بۆ پۆشینی پۆشاکی نەریتی لەگەڵ ئەندامانی کۆمەڵگەدا.

داب ونەریت بۆ میوانان و هاوبەشە نوێیەکان لە ڕەوشتەکەدا

ئەگەر وەک میوانێک یان لەگەڵ هاوبەشێکدا بەشداری بۆنەیەکی کوردی دەکەیت، پۆشینی پۆشاکی نەریتی وەک نیشانەی گەرمی و ڕێز سەیر دەکرێت. خێزانە کوردەکان ڕێز لە هەوڵەکان دەگرن کە بۆ فێربوونی داب ونەریتیان دەدرێت. لێرەدا چەند هەنگاوێکی کرداری هەن کاتێک جلوبەرگەکەت هەڵدەبژێریت:

  1. داوای ڕێنمایی بکە: لەگەڵ مێواندارەکەت یان هاوبەشەکەت ڕاوێژ بکە دەربارەی حەزە ناوچەیییەکان. بەرگبڕێک (تەرزییەک) دەتوانێت پێوانەت بکات بۆ گونجاندنێکی ڕەسەن.
  2. ئاسوودەیی بخەرە پێشەوە: دڵنیا ببەرەوە کە پشتێن یان کەمەرەکەت قایمە بەڵام بەس دەبەخشێت بە ئاسوودەیی بۆ کاتژمێرەکان لە هەڵپەرکێ.
  3. گونجاندن لەگەڵ بۆنەکەدا: زەماوەندەکان پێویستیان بە نەخشی تۆخ و ڕازاندنەوە هەیە، لە کاتێکدا سەیرانگاکانی نیوەڕۆ لە دەرەوە ڕەنگە پێویستیان بە کۆمەڵە لۆکەیییە سووکەکان بێت.

پەیوەندیکردن لەگەڵ کەسێک کە لە پاشخانی ڕەوشتیت تێدەگات، بەشداریکردن لەم بۆنەیانەدا تایبەتمەندتر دەکات. لە Memuzin، سەکۆیەکی ژوانبەستن کە بۆ ڕەزەلەکانی کورد لە سەرانسەری جیهاندا دروستکراوە، دەتوانیت چاوت بە کەسانێک بکەوێت کە هاوبەشی بەڵێنەکانتن. دەتوانیت پڕۆفایلەکان بگەڕێیت، بەپێی شێوەزار یان شوێن فلتەریان بکەیت، و دەست بکەیت بە گفتوگۆ لەسەر چاتی کوردی بێ ئەوەی چاوەڕێی گونجاندنی دوولایەنە بکەیت.

پرسیارە باوەکان

جیاوازی نێوان شال و شەپک و ڕانک و چۆغە چییە؟

شال و شەپک ئاماژەیە بۆ جلی نەریتی کە بە پلەی سەرەکی لە ناوچە باکوورییەکانی کوردستاندا دەپۆشرێت وەک بهدینان و هەکاری، کە پانتۆڵی پان و کەوای کورت لەخۆدەگرێت. ڕانک و چۆغە شێوازی جلوبەرگە کە لە ناوچە سورانییەکاندا دەپۆشرێت وەک سلێمانی و هەولێر، کە بە قۆڵپی تایبەت و کۆتایی کەواکە دوورراوە. هەردوو جلەکە پشتێنەیەکی قوماشی چنراو بەکاردێنن کە پێی دەوترێت پشتێن.

ئایا میوانە غیرە کوردەکان دەتوانن پۆشاکی نەریتی لە بۆنەیەکدا بپۆشن؟

بەڵێ، میوانە غیرە کوردەکان بەخێر هاتنیان لێدەکرێت بۆ پۆشینی جلی نەریتی لە زەماوەند و کۆبوونەوەکانی جەژندا. مێواندارە کوردەکان میوانانێک کە کراس و فستان یان جلی نەریتی دەپۆشن وەک ئاماژەیەکی ڕاستەقینەی ڕێزگرتن بۆ ڕەوشتەکە دەبینن. ئەگەر دڵنیا نیت لە شێوازەکە، داوای ئامۆژگاری لە مێواندارەکەت یان هاوبەشەکەت بکە.

پشتێن چییە و چۆن دەپۆشرێت؟

پشتێن قوماشێکی پان و درێژە کە چەندین جار لە دەوری کەمەری پیاوێک لەسەر پانتۆڵ و کەواکەی دەئاڵێندرێت. پانتۆڵەکە لە شوێنی خۆی ڕادەگرێت و پشتگیریی پشتی خوارەوە دەبەخشێت لە کاتی هەڵپەرکێی ڕیزدا. لە هەندێک ناوچەدا، پشتێنەی ڕازاندنەوە لەلایەن ژنانیشەوە لەسەر فستان دەپۆشرێت.

لە کوێ دەتوانم پۆشاکی نەریتیی کوردی بۆ قەبارەی خۆم بدوورم؟

زۆربەی خەڵک قوماش لە بازاڕە ناوچەیییەکان یان فروشگەکانی قوماشی سەر هێڵ دەکڕن و دەینیەن بۆ بەرگبڕێکی کوردیی تایبەتمەند (تەرزییەک). بەرگبڕەکان جلوبەرگەکان بەپێی پێوانەی دروستی کەمەر، سنگ، و بەرزیی تۆ دەبڕن بۆ دڵنیابوونەوە لە ئازادیی جووڵە لە کاتی سەماکردندا.

ئەنجامگیری

پۆشاکی نەریتیی کوردی نوێنەرایەتی کەلەپوور، دەستڕەنگینی، و ناسنامەی ناوچەیی دەکات. چ فستانێکی مەخمەر بپۆشیت یان ڕانک و چۆغەیەک، پۆشینی پۆشاکی نەریتی تۆ بە داب ونەریتی کۆمەڵگەکەتەوە دەبەستێتەوە. ئەگەر بەدوای چاوپێکەوتنی ڕەزەلەکانی کورددا دەگەڕێیت کە هاوبەشی پێزانینت بن بۆ ڕەوشتەکە، ئەمرۆ بە سەردانیکردنی /login بەشداری لە Memuzin بکە.

More from the blog