چۆنیەتی داوای لێبووردن لە ھاوسەرەکەت لەپاش دەمەقاڵێ
Memuzin Team · · 5 min read

بۆ ئەوەی بزانیت چۆن لەپاش دەمەقاڵێ لە ھاوسەرەکەت داوای لێبووردن دەکەیت، دەبێت بەرپرسیارێتی تەواوی ڕەفتارەکانت بگریتە ئەستۆ، دانی پێدا بنێیت کە ئازاری دەروونیت پێ گەیاندووە بێ ئەوەی بیانوو بهێنیتەوە، و پلانێکی ڕوون پێشکەش بکەیت بۆ گۆڕینی ڕەفتارت. داوای لێبووردنی تەواو تەرکیز دەکاتە سەر چاککردنەوە، قەرەبووکردنەوە و ڕێزگرتن، نەک بەرگریکردن لە مەبەستەکانت یان خستنەئەستۆی تاوانەکە بۆ سەر ئەوان.
خاڵە سەرەکییەکان
- داوای لێبووردنی ڕاستەقینە دان بە ڕەفتارە دیاریکراوەکە و کاریگەرییەکانیدا دەنێت بێ بەکارھێنانی دەستەواژەی وەک "داوای لێبووردن دەکەم کە ھەست بەوە دەکەیت".
- چاوەڕێ بکە تاوەکو ھەستە توندەکان ئارام دەبنەوە، بە شێوەیەکی گشتی دوو تا سێ کژێر، پێش ئەوەی ھەوڵی گفتوگۆیەکی هێمن و لەسەرخۆ بدەیت.
- کاتێک خێزان تێکەڵ بە شەڕەکە دەبێت، یەکەمجار بە تایبەتی داوای لێبووردن بکە، پاشان کەسوکار دڵنیا بکەرەوە بۆ پاراستنی کەرامەتی ھاوسەرەکەت.
- وشەی خۆشەویستی وەک "dilê min" (دڵی من) تەنها دوای ئەوە کار دەکات کە بەرپرسیارێتی ڕاستەقینە جێگیر بوو.
داوای لێبووردنی ڕاستەقینە چی تێدایە (و لە چی بەدوور بایت)
داوای لێبووردنی کاریگەر پێویستی بە چوار ڕەگەزی ڕوون ھەیە: دەربڕینی ڕاشکاوانەی پەشیمانی، ئاگاداربوونی ڕاستەوخۆ لە هەڵە دیاریکراوەکە، دانپێدانانی ئازارەکە، و بەڵێنی گۆڕانکاری کرداری. وتنی "من هەڵە بووم کە دەنگم بەرز کردەوە کاتێک ڕێک نەکەوتین، و دەبینم چەندە ئەوە تۆی بێزار کردووە" ئاماژە بە ڕەفتارە وردەکە دەکات.
بەدوور بە لەو وتانەی کە بەرپرسیارێتی دەخەنەوە سەر ھاوسەرەکەت. دەستەواژەکانی وەک "داوای لێبووردن دەکەم کە ھەست بەوە دەکەیت" یان "داوای لێبووردن دەکەم، بەڵام تۆ وات لێکردم" ڕەفتاری بەرگریکارانەن نەک داوای لێبووردنی ڕاستەقینە. ئەوان بە ھاوسەرەکەت دەڵێن کە پەرچەکرداری ئەوان کێشەکەیە، نەک ڕەفتاری تۆ.
کاتێک قسە لەگەڵ ھاوسەرەکەت دەکەیت، گەرموگوڕییەکی ڕاستەقینە نیشان بده کاتێک بەرپرسیارێتی جێگیر بوو. لە کـوردیی ژووروودا (Kurmancî)، بانگکردنی ھاوسەرەکەت بە dilê min (دڵی من) یان jiyana min (ژیانی من) خەمخۆری نیشان دەدات، بەڵام ئەم زاراوانە نابیـت ھەرگیز بەکار بھێندرێن بۆ داپۆشینی کێشەیەکی چارەسەرنەکراو. یەکەمجار بڵێ چیت بە ھەڵە کردووە، گوێ لە پەرچەکرداریان بگرە بێ ئەوەی قسەیان پێ بپچڕیت، و بپرسە چییان لە تۆ پێویستە بۆ دووبارە دروستکردنەوەی متمانە. پێداچوونەوە بە ئامۆژگارییەکانی سەلامەتی ژوانبەستنی ئۆنلاین دەکرێت ھاوسەرەکان بیر بهێنێتەوە کە چۆن سنووری تەندروست و ڕێزی دوولایەنە ڕابگرن لە کاتە توندەکاندا.
هەڵبژاردنی کاتی گونجاو: چەندە دەبێت چاوەڕێ بکەیت؟
داوای لێبووردنی زۆر خێرا کاتێک تووڕەیی توندە زۆرجار دەبێتە ھۆی دووبارەبوونەوەی دەمەقاڵێ چونکە هیچ کام لە ئێوە ھەستەکانی خۆی تێنەگەیشتووە. لە لایەکی ترەوە، چاوەڕوانکردنی چەند ڕۆژێک ساردی دروست دەکات و دەڵێت ڕق و کینە ڕەگ دابکوتێت.
ئامانجت هەبوونی ماوەیەکی ئارامبوونەوە بێت بۆ دوو تا چوار کژێر. ئەمە کات بە ھەردووکتان دەدات بۆ کەمکردنەوەی ئاستی ستریس و بیرکردنەوە لە بارودۆخەکە بە شێوەیەکی بابەتییانە. ئەگەر پێویستت بە کات ھەیە بۆ کۆکردنەوەی بیرۆکەکانت، ھاوسەرەکەت بە ڕوونی ئاگادار بکەرەوە نەک بە بێدەنگی بڕۆیت. بڵێ: "من گرنگی بە چارەسەرکردنی ئەمە دەدەم، بەڵام پێویستم بە کژێرێکە بۆ ئارامبوونەوە تا بتوانین بە ڕێزەوە قسە بکەین."
داڕشتنی ڕەفتاری پەیوەندیی ڕوون پێویستە لە هر قۆناغێکی پەیوەندییدا. چ لە ڕێگەی هاوڕێیانەوە یەکتریتان ناسیبێت یان لە سەر سەکۆی چاتی کوردی، دانانی یاسای سەرەکی بۆ وەرگرتنی پشووی کورت لە کاتی گفتوگۆ گەرمەکاندا ڕێگری دەکات لەوەی تێنەگەیشتنی بچووک ببنە شەڕی تاڵ.
چاککردنەوەی پەیوەندییەکان کاتێک خێزانەکان تێکەڵ دەبن
لە کلتووری کوردیدا، پەیوەندییەکان بە توندی بەستراونەتەوە بە malbat (خێزان). کاتێک شەڕێک لە نزیک کەسوکار ڕوو دەدات یان گوێیان لێ دەبێت، ڕاگرتنی rûmet (ڕێز) بۆ ھاوسەرەکەت دەبێتە لەپێشینە. ڕێگەدان بە ئەندامانی خێزان بۆ ئەوەی لایەنگری بکەن یان بە خراپە قسە لەسەر ھاوسەرەکەت بکەن زیان بە متمانەی درێژخایەن دەگەیەنێت.
ئەم هەنگاوانە پەیڕەو بکە ئەگەر کەسوکار تێکەڵی ناڕێکەوتنی ئێوە بوون:
- یەکەمجار کێشە سەرەکییەکە بە تایبەتی چارەسەر بکە: ھەوڵ مەدە ناکۆکییەک لە بەردەم دایک و باوک، خووشک و برا، یان ئامۆزاکاندا چارەسەر بکەیت. بڕۆ بۆ ژوورێکی تایبەت یان دوای گەڕانەوە بۆ ماڵەوە ڕووبەڕووی ببەرەوە.
- پارێزگاری لە پێگەی ھاوسەرەکەت بکە: کاتێک تۆ و ھاوسەرەکەت ئاشت بوونەوە، قسە لەگەڵ ھەر ئەندامێکی خێزان بکە کە ئاگاداری دەمەقاڵێکە بووە. بە ڕوونی بڵێ: "ئێمە دەمەقاڵێیەکی تندمان هەبوو، بەڵام بێکەوە بە ڕێزەوە چارەسەرمان کرد."
- سنووری ڕوون دەستنیشان بکە: بە توندی داوا لە ئەندامانی خێزان بکە کە دووبارە شەڕەکە نەهێننەوە ئاراوە یان بەهۆیەوە هەڵسوکەوتی جیاواز لەگەڵ ھاوسەرەکەت نەکەن.
مامەڵەکردن لەگەڵ چاوەڕوانییەکانی خێزانی گەورەتر پێویستی بە هاوسەنگی ھەیە، بەتایبەتی بۆ ئەوانەی دواتر لە ژیاندا دەگەڕێنەوە ناو دنیای ژوانبەستن. ڕەبەنەکان کە چاوەڕوانییە هاوچەرخەکان لەگەڵ بەستەرە خێزانییەکان هاوسەنگ دەکەن دەتوانن ڕێنماییەکەمان لەسەر ژوانبەستن لەپاش جێبەجێبوونی تەڵاق: ڕێنماییەک بۆ ڕەبەنەکانی کورد بخوێننەوە بۆ ئامۆژگاری زیاتر لەسەر بەھێزھێشتنەوەی سنوورە کەسییەکان.
دووبارە دروستکردنەوەی نزیکی لەپاش تێپەڕبوونی ناکۆکی
کە ھەردوو ھاوسەر ھەستەکانی خۆیان دەربڕی و داوای لێبووردنیان قبوڵ کرد، تەرکیزت بخەرە سەر چاککردنەوە. دووبارە دروستکردنەوەی گەرمی پێویستی بە ڕەفتاری بچووک و کردارەکی ھەیە نەک دەرکەوتەی گەورە و کاتی.
پیاڵەیەک چا ئامادە بکە، بێکەوە دانیشن بێ مۆبایل، و ھێمایەکی ڕاستەقینەی خۆشەویستی پێشکەش بکە. لە سۆرانییدا، دڵنیاکردنەوەی ھاوسەرەکەت بە وتنی "خۆشم دەوێیت (Xoşim dewêyt)" دووپاتی دەکاتەوە کە پابەندبوونت بە بەھێزی دەمێنێتەوە بەبێ گوێدانە ناڕێکەوتنی کاتی. بەردەوام بە لەسەر ھەر بەڵێنێکی دیاریکراو کە لە کاتی داوای لێبووردنەکەدا داوتە، چ بەڕێوەبردنی باشترینی ستریست بێت، یان گۆڕینی شێوازی قسەکردنت لە کاتی دەمەقاڵێدا، یان بەسەربردنی کاتی بێدەنگی زیاتر بێکەوە.
پرسیارە باوەکان
چی بکەم ئەگەر ھاوسەرەکەم داوای لێبووردنەکەم ڕەت بکاتەوە؟
داوای لێبووردنی دەستبەجێ مەکەن یان بە تووڕەیی پەرچەکردار نیشان مەدەن. پەرچەکرداریان بە هێمنی قبوڵ بکە، بڵێ کە تێدەگەیت پێویستیان بە کات ھەیە، و لە ڕێگەی ڕەفتارەکانتەوە لە ڕۆژانی داهاتوودا نیشانی بدە کە پابەندیت بە گۆڕینی ڕەفتارت.
ئایا دروستە لە ڕێگەی نامەی دەقییەوە داوای لێبووردن لە ھاوسەرەکەم بکەم؟
نامەی دەقی ئاساییە بۆ ھەواڵپرسینی کورت یان دانپێدانان بە دواکوتنی بچووکی ڕۆژانە. بۆ شەڕی ڕاستەقینە کە ئازاری ھەستەکان تێیدا ھەیە، ھەمیشە ڕووبەڕوو یان لە ڕێگەی پەیوەندی تەلەفۆنییەوە داوای لێبووردن بکە تا تۆنی دەنگ و ڕاستگۆییت ڕوون بێت.
چۆن ڕێگری بکەم لە توندبوونی دەمەقاڵێکە لە کاتی ڕوودانیدا؟
دەستبەجێ ئاستی دەنگت دابەزێنە، دەستەواژەی "من" بەکاربھێنە لە شوێنی دەستەواژەی تاوانبارکەری "تۆ"، و داوای پشوویەکی کورتی پانزە خولەکی بکە ئەگەر ھەستت کرد تووڕەییت بەرز دەبێتەوە.
چرا دەستەواژەی "داوای لێبووردن دەکەم کە ھەست بەوە دەکەیت" زیانبەخشە؟
ئەم دەستەواژەیە تەرکیز دەکاتە سەر پەرچەکرداری دەروونی ھاوسەرەکە لە شوێنی ھەڵەکەی تۆ. خۆ لە بەرپرسیارێتی کەسی دەدزێتەوە و ئاماژە بە ھاوسەرەکەت دەکات کە ھەستەکانی ناڕەوان.
ئاشتبوونەوە لەپاش دەمەقاڵێ شارەزاییەکە کە بە تێپەڕبوونی کات متمانە بەھێز دەکات. لەسەر Memuzin، کە ئەپێکە لەسەر Google Play و وێب بەردەستە و فلتەری زاراوەکان بۆ Kurmancî و Soranî لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی وەک Peyva Rojێ پێشکەش دەکات، ڕەبەنەکانی کورد لەسەر بنەمای بەڵا و بەھای ھاوبەش و پەیوەندیی ڕوون بەستەر دروست دەکەن. ئامادەیت بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکی ڕاستەقینە کە لەسەر بنەمای ڕێز بێت؟ بەشداری لە Memuzin بکە و پڕۆفایلێکی بێبەرامبەر دروست بکە ئەمڕۆ.


